Pochylenie a długość pociągu

Co jest sprawdzane? Czy Twój pociąg pokona podjazd. Liczona jest siła pociągowa lokomotywy – ograniczona przyczepnością kół – w porównaniu z oporem całego pociągu: oporem toczenia każdego pojazdu, pochyleniem pod każdym pojazdem i oporem na łuku. Pociąg jest przy tym przesuwany przez cały podjazd, po każdej przejezdnej drodze przez rozjazd i pod górę w obu kierunkach; decyduje najmniej korzystne położenie. Sprawdzany jest pociąg ★ z Twojego profilu pociągów (na życzenie wszystkie pociągi). Bez własnych pociągów sprawdzanie liczy z pociągiem zastępczym według długości pociągu: pociąg towarowy z lokomotywą spalinową i wagonami krytymi, pociąg dalekobieżny z lokomotywą elektryczną i wagonami pasażerskimi, ruch regionalny z wagonów silnikowych.

Dlaczego to ważne? Długość pociągu i możliwe pochylenie są ze sobą bezpośrednio powiązane: każdy wagon i każdy procent pochylenia kosztuje siłę pociągową. Sama lokomotywa pokona stromy tor postojowy, cały pociąg towarowy ten sam podjazd już nie. Do tego modele lokomotyw zaczynają buksować już od mniej więcej połowy zmierzonej maksymalnej siły pociągowej – dlatego podjazd uznaje się za bezpieczny dopiero wtedy, gdy połowa siły pociągowej pozostaje w zapasie. Wartości orientacyjne dla H0: sama lokomotywa pokona 4–5%, dziesięć krótkich wagonów towarowych da radę przy 2–2,5%, dziesięć wagonów pasażerskich przy 2,5% tylko na granicy, a z 15–20 wagonami pasażerskimi lepiej zostać poniżej 1,25%.

Jak to naprawić: Problem podaje dwie liczby: ile wagonów bezpiecznie wjedzie na górę i do jakiego pochylenia trzeba by zmniejszyć najbardziej strome miejsca. Inne sposoby: druga lokomotywa (trakcja podwójna albo popychacz), lokomotywa z obręczami przyczepnymi albo cięższa lokomotywa. Obok reguły „Pochylenie”, która mierzy względem wartości granicznej Twojego planu, ta reguła mówi, czy Twój pociąg pokona podjazd – oba problemy mogą stać w tym samym miejscu.

Liczby i ustawienia domyślne: „Bezpiecznie” oznacza z 50-procentowym zapasem, poniżej „na granicy” (ostrzeżenie), bez zapasu „zbyt stromo” (błąd). Współczynnik tarcia 0,12 bez i 0,30 z obręczami przyczepnymi, opór toczenia 2% (kolejka ogrodowa 3%). Masa wagonu na podstawie długości ze zderzakami według NEM 302 (H0 0,40 g na mm, z dodatkiem z praktyki 0,45 g), masa lokomotywy według typu lokomotywy (H0 lokomotywa spalinowa i elektryczna 450 g). Opór na łuku według Johna Allena, przeliczony na rozstaw szyn. Obręcze przyczepne: tak w europejskich, nie w amerykańskich systemach torów. To szacunki o dużym rozrzucie – dokładniej będzie z Twoim własnym pomiarem w profilu pociągów („Moja lokomotywa ciągnie najwyżej N wagonów pod X%”).