Eğim ve tren uzunluğu
Hazırlanıyor: Bu bölüm henüz hazırlanıyor; içerikler sürekli ekleniyor ve gözden geçiriliyor.
Ne denetleniyor? Treninin rampayı çıkıp çıkamadığı. Lokomotifin tekerleklerinin tutunmasıyla sınırlı çekiş gücü, bütün trenin direncine karşı hesaplanır: her aracın yuvarlanma direnci, her aracın altındaki eğim ve kurp direnci. Bunun için tren bütün rampa boyunca, geçilebilen her makas kolundan ve iki yönde de yokuş yukarı ilerletilir; belirleyici olan en elverişsiz konumdur. Tren profilindeki ★ treni denetlenir (istersen tüm trenler). Kendi trenlerin yoksa denetim, tren uzunluğundan oluşturulan bir yedek trenle hesaplar: dizel lokomotifli ve kapalı yük vagonlu yük treni, elektrikli lokomotifli ve yolcu vagonlu ana hat treni, motorlu vagonlardan banliyö treni.
Bu neden önemli? Tren uzunluğu ile çıkılabilecek eğim doğrudan birbirine bağlıdır: Her vagon ve her yüzde eğim çekiş gücüne mal olur. Tek bir lokomotif dik bir yan hattı çıkar, bütün yük treni aynı rampayı çıkamaz. Üstelik model lokomotifler ölçülen en yüksek çekiş güçlerinin yaklaşık yarısından itibaren patinaj yapar; bu yüzden bir rampa ancak çekiş gücünün yarısı boşta kalırsa güvenli sayılır. H0 için pratik kurallar: Tek başına bir lokomotif %4–5 çıkar, on kısa yük vagonu %2–2,5’te gider, on yolcu vagonu %2,5’te ancak kıl payı gider, 15–20 yolcu vagonuyla %1,25’in altında kalmak daha iyidir. Bunlar rahat planlama değerleridir, üst sınır değil: Denetim standart yük trenini (1,25 m, çekiş lastikli dizel lokomotif ve dokuz kısa vagon) yaklaşık %5’e kadar güvenli sayar, üstünde “kıl payı” bildirir.
Şöyle düzeltirsin: Bulgu iki sayı verir: kaç vagonun güvenle yukarı çıktığı ve en dik yerleri hangi eğime indirmen gerektiği. Başka yollar: ikinci bir lokomotif (çift çekiş ya da itici lokomotif), çekiş lastikli bir lokomotif ya da daha ağır bir lokomotif. Planının sınır değerine göre ölçen “Eğim” denetiminin yanında bu denetim, treninin rampayı çıkıp çıkamadığını söyler; iki bulgu aynı yerde durabilir.
Sayılar ve varsayılan ayarlar: “Güvenli”, %50 güç payıyla demektir; altı “kıl payı” (uyarı), güç payı yoksa “çok dik” (hata). Sürtünme katsayısı çekiş lastiği olmadan 0,12, çekiş lastiğiyle 0,30, ABD ray sistemlerinde çekiş lastiği olmadan 0,23; yuvarlanma direnci %2 (bahçe treni %3). Vagon ağırlığı NEM 302’ye göre tampondan tampona uzunluktan (H0’da mm başına 0,40 g, uygulama payıyla 0,45 g), lokomotif ağırlığı lokomotif tipine göre (H0 dizel ve elektrikli lokomotif 450 g). Kurp direnci John Allen’a göre, hat açıklığına çevrilmiş. Çekiş lastiği: Avrupa ray sistemlerinde evet, ABD ray sistemlerinde hayır. Bunlar geniş aralıklı tahminlerdir; tren profilindeki kendi ölçümünle (“lokomotifim %X üzerinde en fazla N vagon çekiyor”) daha kesin olur.